09 02 2009

ÇEVRE KİRLİLİĞİ ve ALINACAK ÖNLEMLER, SU KİRLİLİĞİ, HAVA KİRLİLİ

ÇEVRE KİRLİLİĞİ

Günümüzde nüfus artışı, hızlı kentleşme ve sağlıksız sanayileşmenin doğurduğu çevre kirliliği sorunu, insanlığın ve doğal kaynakların geleceğini tehdit etmektedir.

Çevrenin kirlenmesine neden olan maddelere atık maddeler, kullanımı sonucunda atık madde oluşturan ürünlere de kirleticiler adı verilir. 

1. Su Kirliliği

Su kirliliği, evsel ve endüstriyel atıkların arıtılmadan çevreye boşaltılması sonucu olur.

Suyu kirleten evsel atıkların başında deterjanlar gelir. Endüstriyel atıklar ise ağır metaller, yağlar, sıcak su ve petrol ürünleri olarak sayılabilir.

Su kirliliğinin açtığı olumsuz sonuçlar:

  • Organik madde içeren atıklar, sularda mikroorganizmaların hızla çoğalmasına neden olur.
  • Kirli suların içilmesiyle veya kirli sularda yıkanan bitkisel besinlerin yenilmesiyle hastalık etkenleri insanlara bulaşır.
  • Kimyasal gübrelerle azot ve fosfor bileşikleri suya karışarak su kirliliğine neden olur. Bu tür kirli sularda bazı bitki ve alg türleri hızla çoğalır. Ötrofikasyon denilen bu olay sonucu su, yeşil ve bulanık bir renk alır.
  • Suya karışan bazı petrol ürünleri ve yağlar suyun atmosfer ile ilişkisini keser. Bu durum suda yaşayan canlıları olumsuz etkiler.

Su Kirliliğine Karşı Alınabilecek Önlemler:

  • Su kaynaklarını korumak
  • Evsel ve endüstriyel atıkları arıtmak
  • Sanayi bölgesini yerleşim birimlerinden uzaklaştırmak
  • Atıkları yeniden kullanılabilir hale getirmek
 

2. Hava Kirliliği

Hava kirliliğine neden olan başlıca kaynaklar aşırı kentleşme, sanayi kuruluşları ve taşıtlardır.

Havayı kirleten; Fiziksel ve kimyasal kirleticilerdir.

Fiziksel kirleticiler; kül, toz gibi katı parçacıklardır.

Kimyasal kirleticiler ise; karbondioksit, karbonmonoksit, hidrojen klorür, kükürtdioksit, kükürttrioksit, azotdioksit, azotoksit gazlarıdır.

Karbondioksidin Sera Etkisi

Atmosferimizde yoğunlaşmış bir karbondioksit tabakası bulunmaktadır. Bu karbondioksit tabakası ısı tutucusudur.

Güneşten gelen ışınlar yeryüzüne çarpınca ısıya dönüşür. Isınan hava yükselir, ancak bu ısı yeryüzüne yakın bir katmanda birikmiş olan karbondioksit tabakası tarafından tutulur. Buna bağlı olarak atmosferin yeryüzüne yakın bir katmanı gün geçtikçe ısınmaktadır. Bu durumda buzullar eriyecek ve deniz seviyesi yükselecektir. 

Hava Kirliliğine Karşı Alınabilecek Önlemler

  • Fosil yakıtların yerine güneş enerjisi, jeotermal gibi enerji kaynaklarını kullanmak
  • Fabrikaların bacalarına filtre takmak
  • Motorlu taşıtların egzoslarına filtre takmak
  • Toplu taşımacılığı özendirmek
  • Yeşil alanları artırmak
 

3. Toprak Kirliliği

Toprağa bırakılan zararlı maddelerin toprağın özelliğini bozması ve verimsiz hale getirilmesi olayına toprak kirliliği denir.

Toprak kirliliğinin nedenleri, atmosferdeki atık maddelerin toprağa inmesi, maden ve kömür ocaklarından etrafa saçılan atıklar ve çöpler olarak sayılabilir.

Toprağın Verimini Düşüren Etmenler

  • Erozyon
  • Sanayi kuruluşlarının atıkları
  • Maden işletmelerinin atıkları
  • Tarım ilaçları
  • Hatalı sulama
  • Hatalı gübreleme
  • Kentsel atıklar
  • Yanlış yapılaşma

Toprak Kirliliğine Karşı Alınabilecek Önlemler

  • Evsel ve endüstriyel atıkları toplayıp, toprağa zarar vermeyecek şekilde depolamak
  • Sanayi atıklarını arıtmak
  • Tarım ilaçlarının ve gübrelerin bilinçsiz kullanımını engellemek
  • Mera ve orman alanlarını korumak
  • Toprağı aşırı ve zamansız sulamamak
 

4. Ses Kirliliği

İstenmeyen ve rahatsız eden sesler ses kirliliğini ortaya çıkarır.

Ses Kirliliğine Karşı Alınabilecek Önlemler

  • Motorlu taşıtlara susturucu takmak
  • Sanayi alanlarını yerleşim birimlerinden uzaklaştırmak
  • Eğlence merkezlerinin gürültüsünün sokaklara yayılmasını engellemek
  • Evlerin ısı ve ses izolasyonunu sağlamak
 

5. Radyasyon

Genellikle, radyasyon denildiğinde radyum ve uranyum gibi radyoaktif elementlerin parçalanma ürünleri olan alfa, beta ve gama ışınları akla gelmektedir. Radyasyon, kısa dalga boylu ve yüksek enerjili ışınımlardır.

Bu ışınımlar canlıları mutasyona uğratabilir. 

Radyasyondan Korunmak İçin Alınacak Önlemler

  • Ozon tabakasını korumak
  • Nükleer santrallerdeki kazalara karşı önlem almak
  • Radyoaktif atıkları gelişigüzel imha etmemek
 

Erozyon ve Önlenmesi

Toprağın ve kayaların başta akarsular olmak üzere rüzgâr, deniz, buzul gibi etkenlerle ufalanarak toprağın bulunduğu yerden başka yerlere sürüklenmesine erozyon denir. 

Erozyona Karşı Alınabilecek Önlemler

  • Ormanların yok edilmesini engellemek
  • Yanlış ve aşırı sulama yapmamak
  • Yanlış ekimi önlemek
  • Toprağın yanlış işlenmesini engellemek
 

ÇEVRESEL KORUMAYI ESAS ALAN YAPTIRIMLAR

Çevresel değerlerle ilgili sorunları ele alan bir çevre hukuku geliştirilmiştir.

Çevresel Etki Değerlendirme (ÇED), doğal çevresel kaynakları korumaya yönelik bir uygulamadır.

ÇED raporunda şu sorulara yanıt aranmaktadır:

  • Kurulacak tesisin atık maddeleri neler olacaktır?
  • Tesisten ortama verilen atık maddeler nasıl zararsız hale getirilecektir?
  • Tesisin kurulmasıyla çevrede oluşabilecek olumlu ve olumsuz etkiler neler olabilir?

859
0
0
Yorum Yaz