17 09 2008

dil iletişim ve insan ilişkisi

DİL VE İLETİŞİM

" İnsan dil yetisine sahip bir varlıktır.
" Dil yetisi çevresinde iletişim etkinliği gerçekleşmeye başlar.
" İletişim anlaşmayı sağlamak için gerçekleşir.
" İşaretle anlatmadan sembollerle anlatmaya geçiş için zamana ihtiyaç vardır.
" Dille gerçekleştirilen iletişim, diğer araçlarla gerçekleştirilenden çok daha kullanışlıdır.
" Günümüzde de insanların dil dışında araçlar yardımıyla da anlaşabilmektedir.
" İletişim tablosunda; gönderici, alıcı, ileti, bağlam, kanal, iletilen objenin/kavram (gönderge) ve şifre durumundaki dil yer alır.

İLETİŞİM TABLOSU



" İleti, dilin göndergeyi olduğu gibi ifade etmesi amacıyla düzenlenerek oluşturulmuşsa dilin göndergesel işlevde kullanılır. (ÖRNEK: Hegelin felsefesinin çıkış noktası bilim değil,tarihtir.)

" İleti, göndericinin iletinin konusu karşısındaki duygu ve heyecanlarını dile getirme amacıyla oluşturulmuşsa dil heyecana bağlı işlevde kullanılır. (ÖRNEK:Böyle olacağını tahmin ediyordum;gerçekten çok üzüldüm.)

" İleti, alıcıyı harekete geçirmek üzere düzenlenmişse dil alıcıyı harekete geçirme işlevinde kullanılır. (ÖRNEK: Hemen buradan gidelim.)


" İleti, kanalın iletiyi iletmeye uygun olup olmadığını öğrenmek amacıyla düzenlenmişse kanalı kontrol işlevinde kullanılmıştır. (ÖRNEK: Beni anladınız değil mi?)

" İleti, dille ilgili bilgiler vermek üzere düzenlenmişse dil ötesi işlevde (ÖRNEK: Fiil cümledeki işi,oluşu,hareketi bildirir.)

" Ve iletinin iletisi kendinde ise dil şiirsel işlevinde (Poetik) kullanılır.(ÖRNEK: Bir garip ölmüş diyeler/Üç günden sonra duyalar/Soğuk suyla yuğalar/Şöyle garip bencileyin.)

" Edebî metinlerde, şiirsel işlevinin hakimiyetinde dilin diğer işlevleri de kullanılır.
" Bazı metinlerde, birkaç işlev birlikte kullanılabilir.


" Dil şiirsel işlevinde kullanıldığında iletinin iletmek istediği husus, iletinin kendisinde aranmalıdır. Bu durumda ileti kendi dışında herhangi bir şeyi, herhangi bir olguyu ifade etmez, yansıtmaz.

" Obje iletinin kendisidir. Ancak bu, iletinin insandan, hayattan ve yaşanılan dünyadan soyutlanması değildir. Burada sanata özgü gerçeklik vardır.

" Kelimeler farklı ortamlarda değişik anlamlar ifade edecek şekilde kullanılabilir. Bu kullanımlara BAĞLAM adı verilir.

" Kendi dışında başka bir şeyi gösteren,düşündüren onun yerini alabilen nesne,görünüş ve olgular GÖSTERGEdir. Örn.: Ülkelerin bayrakları,onların bağımsızlıklarının göstergesidir.

" Örneğin sonbahar kelimesinin yaşlılar için ve gençler için iki ayrı göstergesi vardır:

Yaşlılar à sonbahar à anılar
Gençler à sonbaharà yaz tatilinin bitişi

" Nesneler ve kavramlar, ses simgeleri ile gösterilir.

25
0
0
Yorum Yaz